Auto verkopen na overlijden
Wanneer iemand overlijdt, blijft er vaak een wagen staan waar niemand meteen raad mee weet. De procedure eromheen is niet ingewikkeld, maar ze is wel onbekend en ze komt op een moment waarop niemand zin heeft in administratie. Deze pagina zet rustig op een rij hoe het in België doorgaans verloopt.
Waar nabestaanden meestal tegenaan lopen
De inschrijving staat nog op de overledene
Zolang de nalatenschap niet geregeld is, blijft het voertuig administratief op naam van de overleden titularis staan. Dat is normaal en het verhindert een latere overdracht niet.
Niemand weet wie mag beslissen
Bij meerdere erfgenamen is het voertuig gemeenschappelijk. Wie mag tekenen en wie mee moet instemmen, hangt af van de samenstelling van de nalatenschap.
De wagen staat ondertussen stil
Een voertuig dat maanden niet beweegt, verliest waarde en blijft kosten met zich meebrengen. Dat is een feit, geen reden om te haasten.
De papieren liggen verspreid
Documenten zitten vaak in een map thuis, bij de notaris of bij de makelaar. Ze samenleggen is meestal het grootste werk van dit dossier.
Een geërfde wagen verkopen in België
Wie wettelijk gerechtigd is om te verkopen
Vanaf het overlijden gaat het vermogen van de overledene over op de erfgenamen. Het voertuig maakt daar deel van uit. Zolang de nalatenschap niet verdeeld is, is de wagen dus gemeenschappelijk eigendom van alle erfgenamen samen.
Concreet betekent dat meestal dat een verkoop de instemming van alle erfgenamen vraagt. Zijn er meerdere kinderen, dan volstaat het niet dat één van hen beslist. Bij een langstlevende echtgenoot met vruchtgebruik ligt de situatie anders en is het aangewezen om vooraf na te vragen wat er precies geldt.
In de praktijk wordt vaak één persoon aangeduid die het dossier opvolgt en tekent, met een schriftelijke volmacht van de anderen. Dat werkt eenvoudig en houdt de communicatie overzichtelijk.
Was de overledene niet de titularis maar bijvoorbeeld een gebruiker van een bedrijfswagen of een leasevoertuig, dan gelden de regels van dat contract en niet die van de nalatenschap. Neem in dat geval contact op met de eigenaar van het voertuig.
De documenten van de nalatenschap en waar je ze verkrijgt
Het uittreksel uit de overlijdensakte vraag je aan bij de gemeente waar het overlijden werd vastgesteld. Veel gemeenten laten die aanvraag ook digitaal toe.
Daarnaast bestaat er een document dat aantoont wie de erfgenamen zijn. Afhankelijk van de situatie is dat een attest van erfopvolging of een akte van erfopvolging. Het eerste wordt doorgaans afgeleverd door de bevoegde dienst van de FOD Financiën, het tweede door een notaris. Welk van de twee in jouw geval nodig is, hangt af van de samenstelling van de nalatenschap, van een eventueel testament en van de aanwezigheid van minderjarigen.
Wordt de nalatenschap door een notaris behandeld, dan is dat kantoor het eerste aanspreekpunt. Zij weten welke stukken al beschikbaar zijn en wat er nog opgevraagd moet worden.
De voertuigdocumenten zelf liggen vaak in huis: beide delen van het inschrijvingsbewijs, het gelijkvormigheidsattest en het keuringsbewijs. Ontbreekt er iets, dan is een duplicaat aan te vragen, al vraagt dat extra tijd.
De inschrijving op naam van een overleden titularis en hoe de overdracht verloopt
Een inschrijving vervalt niet automatisch bij een overlijden. Het voertuig blijft geregistreerd staan zoals het stond, en de nummerplaat blijft aan de overledene gekoppeld tot er iets mee gebeurt.
Er zijn daarna twee gebruikelijke wegen. Ofwel wordt het voertuig eerst overgeschreven op naam van een erfgenaam die het wil houden of later zelf wil verkopen. Ofwel wordt het rechtstreeks verkocht vanuit de nalatenschap, waarbij de erfgenamen samen als verkoper optreden.
In beide gevallen wordt aan de inschrijvingsdienst aangetoond op welke grond de overdracht gebeurt. Daarvoor dienen de overlijdensakte en het document dat de erfopvolging aantoont. De nummerplaat van de overledene wordt niet zomaar door de koper overgenomen.
Omdat de precieze stukken afhangen van de gezinssituatie, is het verstandig om de lijst vooraf te laten bevestigen door de notaris of door de dienst die je inschrijving behandelt. Zo vermijd je dat een afspraak niet doorgaat door een ontbrekend papier.
De praktische stappen in volgorde
Begin met vaststellen op wiens naam het voertuig staat en of er nog een contract aan hangt, zoals een financiering of een lease. Dat bepaalt of het voertuig überhaupt deel uitmaakt van de nalatenschap.
Verzamel daarna de akte van overlijden en het document dat de erfopvolging aantoont, samen met de voertuigpapieren. Leg alles op één plaats, zodat niet telkens iemand anders moet zoeken.
Bespreek vervolgens binnen de familie wie het voertuig behoudt of dat het verkocht wordt, en leg de instemming van de betrokken erfgenamen schriftelijk vast. Dat hoeft geen ingewikkeld document te zijn, maar het voorkomt onduidelijkheid.
Pas daarna volgt de waardebepaling en eventueel een verkoop. De inschrijving en de nummerplaat worden afgehandeld op het ogenblik dat het voertuig effectief overgaat, en de verzekering wordt als laatste stopgezet.
Er is geen termijn waarbinnen dit allemaal moet gebeuren, tenzij een notaris of een fiscale verplichting daar een reden toe geeft. Neem de tijd die nodig is.
De verzekering zolang de wagen niet verkocht is
Een verzekeringscontract loopt na een overlijden niet vanzelf op dezelfde manier door. Sommige polissen blijven een tijd geldig, andere vragen een aanpassing van de verzekeringnemer. Meld het overlijden daarom aan de makelaar of de maatschappij, ook wanneer er nog niets beslist is over het voertuig.
Zolang een voertuig ingeschreven staat en op de openbare weg kan staan, geldt in België de verzekeringsplicht. Staat de wagen op een oprit of in een garage en rijdt er niemand mee, bespreek dan met de makelaar welke formule tijdelijk past.
Rijdt er in tussentijd iemand met de wagen, bijvoorbeeld om hem te verplaatsen, ga dan vooraf na of die persoon gedekt is. Dat wordt vaak vergeten en het is het enige punt in dit dossier waar het echt fout kan lopen.
Zet de verzekering pas stop nadat het voertuig is overgedragen en de nummerplaat is afgehandeld, en bewaar de bevestiging bij de rest van de stukken van de nalatenschap.
Hoe wij zo'n dossier benaderen
Ik vraag in deze gesprekken niet naar snelheid. Meestal begint het met een telefoon van een zoon of dochter die niet goed weet waar te beginnen, en dan overloop ik gewoon welke papieren er nodig zijn.
Als de nalatenschap nog bij de notaris ligt, zeg ik dat we wachten. Een wagen die nog even blijft staan, is minder erg dan een verkoop die achteraf teruggedraaid moet worden.
En als de familie liever eerst iets anders regelt, is dat ook goed. Ik laat mijn gegevens achter en je belt wanneer het past.
De afhandeling in drie stappen
1. Papieren van de nalatenschap verzamelen
De overlijdensakte, het document dat de erfopvolging aantoont en de voertuigdocumenten samenleggen op één plaats.
2. Binnen de familie beslissen
Vastleggen wie het voertuig behoudt of dat het verkocht wordt, met de instemming van de betrokken erfgenamen op papier.
3. Overdracht, plaat en verzekering
Het voertuig wordt overgedragen, de nummerplaat wordt afgehandeld en de verzekering wordt daarna stopgezet.
Documenten bij een voertuig uit een nalatenschap
De onderstaande stukken komen in de meeste dossiers terug. Welke exact nodig zijn, hangt af van de gezinssituatie en laat je best bevestigen door de notaris.
- Uittreksel uit de overlijdensakte
- Attest of akte van erfopvolging
- Beide delen van het inschrijvingsbewijs
- Gelijkvormigheidsattest van de wagen
- Het laatste keuringsbewijs
- Car-Pass met de geregistreerde standen
- Identiteitskaart van de erfgenaam die de overdracht regelt
- Schriftelijke instemming of volmacht van de overige erfgenamen
Situaties die hierbij aansluiten
Een geërfde wagen staat vaak al een tijd stil, heeft een vervallen keuring of loopt nog in een contract.
Vragen over een wagen uit een nalatenschap
Je kan ons bellen of een aanvraag doorsturen. We overlopen de situatie en zeggen wat er nodig is, ook wanneer een verkoop nog niet aan de orde is.